ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΑΚΡΟΠΟΛΙΤΗΣ Ο ΝΕΟΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΗΣ

Γράφει η Σπυριδουλα Γεροχρήστου:

Ο Κωνσταντίνος Ακροπολίτης ήταν αγιογράφος και πολιτικός. Ήταν ο πρωτότοκος γιος του Γεωργίου Ακροπολίτη και γεννήθηκε το 1250 περίπου. Γύρω στο 1282 πήρε το αξίωμα του «Λογοθέτη του Γενικού» και το 1305/6 έγινε «Μέγας Λογοθέτης». Παντρεύτηκε τη Μαρία Κομνηνή Τορκίκινα και κατάφερε μέσω επιγαμιών να συγγενέψει με τις επιφανείς οικογένειες της εποχής του των Φιλανθρωπινών, των Τορνίκη και την αυτοκρατορική οικογένεια της Τραπεζούντας.

Έδρασε την εποχή που αυτοκράτορας στο Βυζάντιο ήταν ο Ανδρόνικος Β΄ Παλαιολόγος και η Αυτοκρατορία είχε αρχίσει να εμφανίζει πολλά συμπτώματα παρακμής. Ήταν πολέμιος της Ενώσεως των δύο Εκκλησιών, Ανατολικής και Δυτικής, παρόλο που ο πατέρας του Γεώργιος είχε παραστεί στη σύνοδο της Λυών το 1274 με θέμα την Ένωση των δύο Εκκλησιών ως απεσταλμένος του Βυζαντινού Αυτοκράτορα και είχε δώσει όρκο πίστης και αφοσιώσεως στην Ρωμαϊκή Έδρα και στη ρωμαϊκό Σύμβολο της Πίστεως.
Ήταν ένας «γόνιμος αγιογράφος» ο οποίος έγραψε «εγκώμια» για περίπου τριάντα αγίους, κερδίζοντας έτσι τον τίτλο του «Νέου Μεταφραστή». Στην αγιολογία με τον όρο «μετάφραση» εννοούμε κυρίως το ξαναγράψιμο κάποιων Βίων Αγίων από μεταγενέστερους βυζαντινούς λόγιους σε πιο λόγιο ύφος.

Σχετικά με τους λόγους που ώθησαν τον Κωνσταντίνο Ακροπολίτη να γράψει αγιολογικά κείμενα, έχουν εκφραστεί διάφορες απόψεις. Κάποιοι θεωρούν ότι συνέθεσε εγκώμια προς τους αγίους εκείνους που έπαιξαν σημαντικό ρόλο στη ζωή του. Υπήρχαν και περιπτώσεις που υποκινούνταν και από προσωπικές εμπειρίες, π.χ. η κόρη του θεραπεύτηκε από λάδι από τον τάφο του Αγίου Βαρβάρου, γι’ αυτό έγραψε τον «Λόγον εἲς τὸν ἄγιον Βάρβαρον», ενώ ο ίδιος και ο γαμπρός του θεραπεύτηκαν από την Αγία Θεοδοσία. Επίσης αναφέρεται ότι ο ίδιος ο Ακροπολίτης ήταν κτήτορας του μοναστηριού της Ανάστασης στην Κωνσταντινούπολη, για το οποίο μάλιστα έγραψε και ένα συμπληρωματικό «τυπικόν». Τέλος δεν μπορεί να αποκλειστεί η πιθανότητα η συγγραφή των αγιολογικών κειμένων να εντάχθηκε στην όλη προσπάθεια που έκαναν οι Βυζαντινοί να βοηθήσουν τη πόλη τους να ανακτήσει την παλιά της αίγλη. Άλλωστε είμαστε στην εποχή που οι Βυζαντινοί είχαν ανακαταλάβει την Κωνσταντινούπολη από τους Λατίνους που τη είχαν καταλάβει το 1204 μετά την Τέταρτη Σταυροφορία.
Ο Κωνσταντίνος Ακροπολίτης πέθανε το 1324.
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ:
1. Hinterberger M., «The Byzantine Hagiographer and his Text» στο Ashgate Research Companion to Byzantine Hagiography, επιμ. St. Efthymiadis, Vol. II, σελ. 211-246.
2. Hunter H, Βυζαντινή λογοτεχνία .Ἡ λόγια κοσμική γραμματεία των Βυζαντινών, τομ. Β΄, Αθήνα, 1992, Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, μετ. Τ. Κόλλιας κ. αλ..
3. Kazhdan A. P. επιμ., The Oxford Dictionary of Byzantium, New York • Oxford, 1991, Vol. 2.
4. Nicol, D., Οι τελευταίοι αιώνες του Βυζαντίου 1261-1453, Αθήνα, 1999, Παπαδήμας, μετ. Στ. Κομνηνός.

Αφήστε ένα σχόλιο

comments

Comment here

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.