ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑΧωρίς κατηγορία

ΤΟ ΧΑΛΙΦΑΤΟ ΤΩΝ ΟΜΕΙΑΔΩΝ ΑΡΑΒΩΝ ΣΤΗΝ ΙΣΠΑΝΙΑ

arabes-ispania

Της ΣΠΥΡΙΔΟΥΛΑΣ ΓΕΡΟΧΡΗΣΤΟΥ*

Η Ιβηρική χερσόνησος κατακτήθηκε από τους Άραβες υπό την αρχηγία του Mūṣā ibnNuṣayrκαι τουTāriqibnZiyād. Η κατάληψη της Ισπανίας ολοκληρώθηκε πολύ γρήγορα στα χρόνια 711-714. Ήδη από την εποχή της κατάκτησης η Ισπανία στα αραβικά ονομαζόταν al-Anbalus. Το 754 έφτασε στην Ισπανία ο Ábdal-raḥmān, μέλος της οικογενείας των Ομεϊάδων, που κατάφερε να διαφύγει κατά τις διώξεις εναντίον της οικογένειάς του. Το 756 ανακήρυξε το εμιράτο των Ομεϊάδων της Ισπανίας. Ένα γεγονός που είχε επιπτώσεις στο Βυζάντιο, είναι μια εξέγερση το 818 του λαού στα προάστια της πρωτεύουσας του εμιράτου της Cordoba, κατά του εμίρη al-ḤakamΑ΄(796-882). Ο al-Ḥakam κατέστειλε την εξέγερση με δρακόντεια μέτρα. Οι αρχηγοί τους εκτελέστηκαν και οι κάτοικοι των προαστίων απελάθηκαν από την Ισπανία. Ένα μέρος μετέβη στην περιοχή του σημερινού Μαρόκου, το άλλο μέρος πήγε πρώτα στην Αίγυπτο, όπου τους έδιωξαν και στη συνέχεια στην Κρήτη. Αυτοί ήταν οι Άραβες που το 827 κατέκτησαν την Κρήτη και έμειναν στο νησί μέχρι το 961, όταν το επανακατέκτησε ο Νικηφόρος Β΄ Φωκάς.

mezquita-catedral_de_cordoba
Άποψη του μουσουλμανικού τεμένους της Cordoba που είναι σήμερα ο καθεδρικός ναός της πόλης

Ένα ορόσημο στην ιστορία της αραβικής Ισπανίας είναι το εμιράτο του Ábdal-raḥmᾱnΓ΄. Τα πρώτα δεκαπέντε χρόνια της διακυβέρνησής του ήταν απασχολημένος με εσωτερικά ζητήματα και διάφορες ανταρσίες. Το 929 ανακηρύχθηκε χαλίφης και πήρε τον τίτλο του an-Nāṣirli-dῑnAllāh, που σημαίνει: αυτός που δίνει τη νίκη στη θρησκεία του Θεού. Με την πράξη αυτή ήθελε από τη μία να τονίσει τα νόμιμα δικαιώματα των Ομεϊάδων για το χαλιφάτο κατ’ αντίθεση προς τους σφετεριστές Αββασίδες και από την άλλη να εναντιωθεί στους ετερόδοξους Φατιμίδες στη Βόρεια Αφρική, οι οποίοι είχαν εγκαθιδρύσει χαλιφάτο από το 910. Ήταν πολύ ικανός ηγέτης και υλοποίησε πολλές στρατιωτικές και διπλωματικές επιτυχίες τόσο στις σχέσεις με τα χριστιανικά κράτη στο βορρά της χερσονήσου όσο και στη βόρεια Αφρική. Ίδρυσε και μια νέα πρωτεύουσα, τη Madῑnataz-Zahrā΄το 936 κοντά στην Cordoba. Η Cordoba ήταν τότε μια από τις τρεις μεγαλύτερες πόλεις του κόσμου μετά την Κωνσταντινούπολη και τη Βαγδάτη.

image1
Η Cordoba σήμερα

Στις δεκαετίες του 940 και του 950 ο Ábdal-raḥmᾱn Γ΄ είχε στενές διπλωματικές σχέσεις με το Βυζάντιο υπό τον Κωνσταντίνο Ζ΄. Οι πηγές μιλούν για συμμαχίες στον αγώνα κατά του κοινού εχθρού, των Φατιμίδων, και για ανταλλαγή πρεσβειών στα πλαίσια των οποίων Βυζαντινοί έφεραν σημαντικά χειρόγραφα στην Ισπανία, όπως η Materiamedicaτου Διοσκουρίδη. Οι σχέσεις αυτές συνεχίστηκαν και στα χρόνια του γιου και διαδόχου τουÁbdal-raḥmᾱn, του al-ḤakamΒ΄. αυτός ζήτησε υλικό και τεχνίτες από τον βυζαντινό αυτοκράτορα για την ανέγερση των καινούργιων ανακτόρων του στηMadῑnataz-Zahrā΄ και για το τζαμί στην Cordoba. Το χαλιφάτο της Ισπανίας κατέρρευσε το 1031 λόγω εσωτερικών προβλημάτων και διασπάστηκε σε πολλά ημιανεξάρτητα εμιράτα.

Πηγή: Πανεπιστημιακές παραδόσεις στα πλαίσια μαθήματος Βυζάντιο και Άραβες, Πανεπιστήμιο Κύπρου

img_0479

Η Σπυριδούλα Γεροχρήστου γεννήθηκε το 1966 και αποφοίτησε από το Γενικό Λύκειο Κατούνας το 1984. Σπούδασε στην ΑΣΕΤΕΜ/ΣΕΛΕΤΕ, τμήμα Μηχανολόγων, στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Αθηνών και στη Φιλοσοφική σχολή του Πανεπιστημίου Κύπρου/Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας. Εργάστηκε ως καθηγήτρια Μηχανολογίας σε Τεχνικά Λύκεια στην Ελλάδα και στη Σχολή Τεχνικών Υπαξιωματικών Αεροπορίας ΣΤΥΑ. Τώρα εργάζεται ως δασκάλα στην Κύπρο και είναι υποψήφια Διδάκτορας στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Κύπρου.

Αφήστε ένα σχόλιο

comments

Comment here

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.