Πέμπτη, 11 Αυγούστου, 2022
Αρχική STORIES Η ΛΟΧΑΓΟΣ που έγινε ΑΓΙΑ και μπήκε στο βιβλίο ΓΚΙΝΕΣ! – “Κάνε...

Η ΛΟΧΑΓΟΣ που έγινε ΑΓΙΑ και μπήκε στο βιβλίο ΓΚΙΝΕΣ! – “Κάνε το σώμα μου εκκλησία, τα μαλλιά μου δέντρα και το ΑΙΜΑ μου ποτάμι!”

Η ΛΟΧΑΓΟΣ που έγινε ΑΓΙΑ και μπήκε στο βιβλίο ΓΚΙΝΕΣ! – “Κάνε το σώμα μου εκκλησία, τα μαλλιά μου δέντρα και το ΑΙΜΑ μου ποτάμι!”

Ο ναός της Αγίας Θεοδώρας αποτελεί μοναδικό φαινόμενο και είναι από τα πιο αξιόλογα αξιοθέατα της Αρκαδίας…

Κατά το Βυζάντιο, κάθε χωριό είχε αυτόνομο χαρακτήρα. Είχε τη δική του κοινωνική, διοικητική καθώς και στρατιωτική αρχή. Κάθε οικογένεια του χωριού όφειλε να προσφέρει έναν άντρα για το στρατό του κι αν αυτό δεν ήταν εφικτό, έπρεπε να καταβάλει χρήματα για τη μίσθωση ενός μισθοφόρου να την εκπροσωπήσει.

anoigma-2

Η νεαρή Θεοδώρα ήταν το μεγαλύτερο κορίτσι μιας φτωχής και πολύ θρήσκας οικογένειας με πατέρα ηλικιωμένο και άρρωστο και ζούσε σε ένα χωριό της Πελοποννήσου, τη Βάστα, λίγο έξω από τη Μεγαλόπολη. Το χρηματικό ποσό που απαιτείτο για την πληρωμή μισθοφόρου ήταν πολύ μεγάλο για τις δυνατότητες της οικογένειάς της και ο πατέρας της ανήμπορος να πάρει μέρος σε μάχη. Έτσι η Θεοδώρα σε ηλικία 17 ετών αποφάσισε να υποδυθεί τον άντρα και να συμμετέχει η ίδια στο στρατό του χωριού της. Βρέθηκε πολύ σύντομα να πολεμά σε μάχες με περίσσιο θάρρος και όπως ήταν λογικό προάχθηκε σε βαθμό. Το σθένος της, αλλά και η σεμνότητά της την έκαναν αρεστή μέσα στο στράτευμα. Μια νεαρή κοπέλα δεν μπόρεσε να αντισταθεί στη γοητεία του νεαρού στρατιώτη κι έτσι τον ερωτεύθηκε. Η Θεοδώρα δεν ήθελε να προδώσει το μυστικό της γιατί αυτό θα εξέθετε όλη την οικογένειά της.

Όσο κι αν η Θεοδώρα προσπαθούσε να μεταπείσει τη νεαρή κοπέλα λέγοντάς της ότι είναι αφιερωμένη στο Θεό, τόσο η νεαρή κοπέλα ήθελε το νεαρό που έβλεπε μπροστά της, τον όμορφο και θαρραλέο στρατιώτη που είχε γνωρίσει. Η συνεχής άρνηση της Θεοδώρας οδήγησε τη νεαρή κοπέλα στην εκδίκηση. Κοιμήθηκε με κάποιον άλλο στρατιώτη με τον οποίο έμεινε έγκυος και πήγε στον Διοικητή του στρατού δηλώνοντας ότι η Θεοδώρα, δηλαδή ο στρατιώτης που είχε ερωτευθεί η κοπέλα, ήταν εκείνος που την άφησε έγκυο και θα έπρεπε να την παντρευτεί. Η άρνηση της Θεοδώρας, η οποία δεν ήθελε να αποκαλύψει το μυστικό της, στο συγκεκριμένο γάμο, δεν επέτρεπε παρά την καταδίκη της σε θάνατο λόγω ατίμωσης της νεαρής κοπέλας. Έτσι κι έγινε. Ο νεαρός στρατιώτης μέχρι την έσχατη στιγμή δεν ήθελε να αποκαλύψει το μυστικό του και να φέρει έτσι τον πατέρα του σε δύσκολη θέση. Οδηγήθηκε έξω από το χωριό και εκτελέστηκε.

Καθώς ξεψυχούσε, είπε: «Κάνε Κύριε τα χρόνια μου να γίνουν δέντρα και το αίμα μου νερό να τα ποτίζει» και ξαφνικά, ένα ρυάκι σχηματίστηκε με ορμητικό νερό…

 Η εκδοχή για την κόρη του Αυτοκράτορα

Άλλη θεωρία διατείνεται ότι η Αγία Θεοδώρα ήταν η Αυγούστα Θεοδώρα, κόρη του Αυτοκράτορα Κωνσταντίνου Η΄ της μακεδονικής δυναστείας, που λέγεται πως βασίλεψε σαν άνδρας από το 1055 μέχρι το 1056. Η Αυγούστα Θεοδώρα κατά τους ισχυρισμούς του Μιχαήλ ΣΤ΄ του Στρατιωτικού που τη διαδέχθηκε με κίνημα αρρώστησε βαριά και πέθανε, ενώ κατ’ άλλους εικάζεται ότι ο ίδιος την δολοφόνησε και την έθαψε εδώ.

 Ο θρύλος της Αγίας Θεοδώρας

Μερικούς αιώνες αργότερα, γύρω στον 12ο αιώνα, στο σημείο αυτό φτιάχτηκε ένα εκκλησάκι εις μνήμη της Αγίας Θεοδώρας όπου μεταφέρθηκαν και θάφτηκαν τα λείψανά της. Με την ολοκλήρωση του ναϊδρίου αυτού, φύτρωσαν 17 δέντρα στη στέγη του όσα και τα χρόνια της Θεοδώρας όταν θανατώθηκε και έτσι ολοκληρώθηκε ο θρύλος της Αγίας Θεοδώρας.

Ακόμα και σήμερα το εκκλησάκι στέκει εκεί δίπλα στα νερά ενός χείμαρρου που διασταυρώνεται με τον ποταμό Χάραδρο και παρότι μικρό σε μέγεθος εντυπωσιάζει κάθε επισκέπτη που προσπαθεί να δικαιολογήσει την ύπαρξη των 17 πανύψηλων δέντρων στη σκεπή του χωρίς ίχνος ρίζας στο κάτω μέρος της στέγης ή το εσωτερικό του ναΐσκου.

Ο ναός της Αγίας Θεοδώρας αποτελεί μοναδικό φαινόμενο και είναι από τα πιο δημοφιλή και αξιόλογα αξιοθέατα της Αρκαδίας. Η εκκλησία κτίστηκε μεταξύ του 1050-1100 προς τιμήν της οσιομάρτυρος Θεοδώρας. Βρίσκεται κοντά στο χωριό Βάστα της Μεγαλόπολης σε μια κατάφυτη ειδυλλιακή ρεματιά με πυκνό δάσος από θεόρατες βελανιδιές. Η οδική πρόσβαση γίνεται από το Ίσαρι μετά από μια πανέμορφη κατηφορική διαδρομή.

ANOIGMA-3

Η μνήμη της Οσιοπαρθενομάρτυρος Θεοδώρας από αμνημονεύτων ετών και μέχρι του έτους 1952 εορταζόταν κάθε Λαμπροτρίτη για λόγους που δεν διέσωσε η παράδοση ως τοπική Αγία και πανηγύριζε ο φερώνυμος ιερός ναΐσκος της. Έκτοτε καθιερώθηκε να εορτάζεται την ίδια μέρα, που η εκκλησία μας τιμά και την μνήμη της Οσίας Θεοδώρας της εξ Αλεξάνδρειας.

Η επιστημονική εξήγηση

Η εξήγηση που έδωσαν για το παράδοξο αυτό φαινόμενο συνοπτικά μερικοί επιστήμονες:

– κ. Λούκος Κων/νος (Γεωπόνος – Κόρινθος): “Δεν υπάρχει εξήγηση από πλευράς γεωπονικής επιστημονικής. Πρόκειται για ένα ΔΙΑΡΚΕΣ ΘΑΥΜΑ”.

– κ. Μακρυγιάννης Π. (Γεωπόνος): “… Αλλά σα γεωπόνος, είμαι σε θέση να ξέρω πολύ καλά, ότι οι τοίχοι θα είχαν ανοίξει και σπάσει από τις ρίζες ενός μόνο δέντρου, πόσο μάλλον δεκαεπτά”.

– κ. Ράπτης Γεώργιος (Δασολόγος – Ναύπακτος): “Το όλο φαινόμενο υπερβαίνει κάθε λογική, φυσική και επιστημονική εξήγηση του ανθρώπου”.

– κ. Μπεληγιάννης Ελευθέριος (Πολιτικός Μηχανικός – Αθήνα): “Όταν ο αέρας αυτός (της ρεματιάς) έχει τη δυνατότητα να ξεριζώνει δέντρα, καταλαβαίνει κανείς, τι δυνάμεις εξασκούνται από τα 17 δέντρα για την ανατροπή της στέγης”.

– κ. Σταυρογιάννη – Περρή Ελένη (Αρχιτέκτων – Καλαμάτα): “Φαινόμενο επιστημονικά ανεξήγητο. Οι δυνάμεις βάρους και αέρος σε συνάρτηση, θα έπρεπε λόγω θέσεως του εξωκλησιού, αλλά και λόγω της προχείρου κατασκευής αυτού, προς δε και της παλαιότητάς του να είχαν διαλύσει το κτίσμα. Τούτο όμως, παραμένει επί τόσους αιώνας χωρίς σοβαρές φθορές”.

– κ. Παλλας (Διευθυντής Αρχαιοτήτων – Κόρινθος): “Βάσει των φυσικών νόμων, τουλάχιστον τα μεγάλα αυτά δέντρα, λόγω κλίσεως, ύψους, περιμέτρου έπρεπε να είχαν γκρεμισθεί. Δια να στέκουν αγέρωχα, είναι κάτι που η επιστήμη δεν μπορεί να δώσει εξήγηση”.

– κ. Τίγκας Αναστάσιος (Θεολόγος, Αρχαιολόγος, Ιστορικός – Ηράκλειο Αττικής): ” Η όλη ανάπτυξις, ύπαρξις και ζωή των δέντρων επί της στέγης του ναού της Οσιοπαρθενομάρτυρος Θεοδώρας εκπλήσσει, αντιβαίνει προς πάσα λογικήν και φυσικήν εξήγησιν του ανθρώπου. Καταδεικνύει μίαν σπανίαν ιδιαιτερότητα, την επέμβασιν του Θεού επί της δημιουργίας Του, το θαύμα”.

Δεκαεπτά δέντρα «βαστούν» στις ρίζες τους ένα ολόκληρο εκκλησάκι!

Το ναΐδριο της Βάστας Μεγαλόπολης Αρκαδίας (διακρίνονται τα 17 δέντρα που φυτρώνουν στους τοίχους του) ­ θα σωθεί ­ και ως θαύμα της φύσης

Δεκαεπτά ολόκληρα δέντρα υποβαστάζει στη στέγη του το μικρό εκκλησάκι της Αγίας Θεοδώρας, διαστάσεων 3,5Χ4,5 μ. στη Βάστα Μεγαλόπολης του Νομού Αρκαδίας και το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο αποφάσισε ότι για να σωθεί αυτό το θαύμα της φύσης και της πίστης ορισμένα από αυτά τα δένδρα θα πρέπει να κοπούν, γιατί η κατάσταση του κτίσματος είναι κακή και επικίνδυνη.

Σύμφωνα με τη μελέτη και καταγραφή των στατικών και δομικών προβλημάτων του μονόχωρου ναϋδρίου, που συνέταξε ο αρχιτέκτων της Υπηρεσίας Μεταβυζαντινών Αναστηλώσεων κ. Ν. Χαλκιολάκης, στη στέγη του υπάρχουν 17 δένδρα ύψους 8-14 μέτρων με ρίζες αφανείς. Οι ρίζες τους έχουν εγκλωβίσει τις σχιστόπλακες της στέγης, έχουν διαπεράσει τους τοίχους και φθάνουν ώς το έδαφος του ναού, που βρίσκεται δίπλα σε ποτάμι και κάτω από το οποίο υπάρχουν πηγές νερού. Τα περισσότερα (14) από τα δένδρα αυτά είναι πουρνάρια, υπάρχει όμως και μια μεγάλη κοκκορεβιθιά, που φυτρώνει μέσα από τον τοίχο πάνω από το πορτάκι, δύο φιλύρες και ένα σφενδάμι. Οι κορμοί τους έχουν πλάτος 25-45 εκ. και ένα παχύ στρώμα νεκρών και σαπισμένων φύλλων και ξερόκλαδων έχει επικαθήσει στη στέγη του ναού. Τα κονιάματα της ακανόνιστης τοιχοποιίας έχουν αποσαθρωθεί, οι τοίχοι παρουσιάζουν απόκλιση 15 εκ. και οι τοιχογραφίες στο εσωτερικό έχουν καταστραφεί λόγω των πιέσεων των ριζωμάτων. Το κτίριο έχει υποστεί τουλάχιστον 8 μερικές επισκευές και στηρίξεις, ενώ το τσιμέντο που έχει χρησιμοποιηθεί επιδεινώνει το πρόβλημα της υγρασίας.

Είναι θαύμα πώς στέκει ακόμα στη θέση και του και σηκώνει τέτοιο τεράστιο βάρος το εκκλησάκι. Η απάντηση βρίσκεται στις ρίζες που κατατρώγουν τους αρμούς και οι οποίες, ενώ διαταράσσουν τα στατικά στοιχεία, ταυτοχρόνως εγκλωβίζουν και ακινητοποιούν ό,τι διαταράσσουν.

Η λύση που έγινε δεκτή από το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο προβλέπει να κοπούν προσεκτικά και να αφαιρεθούν ορισμένα από τα χοντρά κλαδιά στα ψηλά των δένδρων ­ με υπόδειξη δασοτεχνικού του υπουργείου Γεωργίας ­ ώστε να μετατοπισθεί χαμηλότερα το κέντρο βάρους και να αφαιρεθούν τα ξερά και σάπια κλαδιά, καθώς και τα ριζοβλαστήματα, αφού προηγουμένως τοποθετηθούν στο εσωτερικό του ναϋδρίου και του θόλου ξύλινα υποστυλώματα.

Προβλέπεται, επίσης, να γίνει προσεκτική αποκοπή του σάπιου τμήματος της κοκκορεβιθιάς πάνω από την είσοδο, καθαρισμός εσωτερικά και εξωτερικά των αρμών σε μεγάλο βάθος και τοποθέτηση νέων αρμολογήσεων με μονωτικές ιδιότητες ­ και τέλος, προβλέπεται η τοποθέτηση σε ύψος 50 εκ. πάνω από τη δίρριχτη στέγη του ναΐσκου στεγανωτικής μεμβράνης από συνθετικό υλικό, με τρύπες στα σημεία από τα οποία περνούν οι κορμοί των δέντρων. Επίσης, θα καθαριστούν και θα στεγανοποιηθούν οι σχιστόπλακες της οροφής.

Οι εργασίες στην τοιχοποιία και στο δάπεδο της Αγίας Θεοδώρας θα γίνουν με την επίβλεψη αρχαιολόγου ενώ δεν θα πλακοστρωθεί ο περιβάλλων χώρος, όπως είχε ζητηθεί από τη Μητρόπολη Γορτυνίας, προκειμένου να γίνουν έρευνες για τυχόν ύπαρξη λειψάνων προηγούμενου κτίσματος. Μέχρι τώρα δεν υπάρχει καμία ένδειξη που να οδηγεί με ασφάλεια στη χρονολόγηση του άσημου ναΐσκου.

(Δημοσίευμα «ΤΑ ΝΕΑ» 28-11-1997)

Κοπή των δέντρων της στέγης

Τον Δεκέμβριο του 1959 ο Έκτακτος Επιμελητής Αρχαιοτήτων Γορτυνίας με έκθεσή του εισηγήθηκε αφ’ ενός την εκρίζωση των δέντρων από τη στέγη του ναΐσκου και αφ’ ετέρου τον καθαρισμό και την κεράμωσή του. Το υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων έγκρινε την πρόταση του Επιμελητή και χορήγησε πίστωση για την εκρίζωση των δέντρων από την στέγη του ναΐσκου. Όμως ο Σύλλογος των απανταχού Βασταίων με επικεφαλής τον αείμνηστο δραστήριο Πρόεδρό του Ανδρέα Παναγιωτόπουλο, μέλος τότε του ΑΣΔΥ, αντιδρά αποτελεσματικά υποβάλλοντας έγγραφο στο οποίο προβάλλει τις αντιρρήσεις του και ζητεί την ανάκληση της οικείας πιστώσεως και της συναφούς διαταγής του.

Η Αγία Θεοδώρα στο βιβλίο «Ρεκόρ Γκίνες»

Θαυμαστό ναΐδριο τιτλοφορείται από το βιβλίο Γκίνες ο ναός της Αγίας Θεοδώρας στο χωριό Βάστα Μεγαλόπολης Αρκαδίας. Ο εν λόγω ναός αφιερωμένος στη μνήμη της Αγίας Θεοδώρας χτισμένος τον 12ο αιώνα δημιουργεί θαυμασμό και ερωτηματικά στον επισκέπτη-προσκυνητή. Ο ναός είναι κτισμένος σε πετρώδες έδαφος με τοίχους πάχους 70 εκατοστών και περιβάλλεται από 17 αιωνόβια δέντρα που αγκαλιάζουν το ναό. Τα δέντρα και τα κλαδιά πλέκονται στη σκεπή και στους τοίχους για να προστατεύσουν το ναό από τα στοιχεία της φύσης και από κάθε βέβηλο χέρι. Κι ενώ περιμένεις μετά από τόσες εκατονταετίες που πέρασαν, να δεις μόνο ερείπια διαπιστώνεις πως ο ναός βρίσκεται σε θαυμάσια κατάσταση.

ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ “ΜΑΚΕΛΕΙΟ”

0Shares
LIKE ΣΤΗΝ ΣΕΛΙΔΑ ΜΑΣ